ویژگی های اسباب عینی عدم مسئولیت کیفری یا اسباب اباحه یا علل موجه جرم | علیرضاعرفانیان طالعی - وکیل پایه یک دادگستری

طبق ماده 140 قانون مجازات اسلامی مسئولیت کیفری در حدود ، قصاص و تعزیرات تنها زمانی محقق می گردد که فرد حین ارتکاب جرم ؛ عاقل - بالغ و مختار باشد. به استثنای اکراه در قتل که حکم آن در کتاب سوم قصاص آمده است. بنابراین 3 رکن اصلی در تحقق مسئولیت کیفری نسبت به شخص مرتکب به تصریح ماده فوق توامان باید در مرتکب حین ارتکاب جرم موجود باشد ؛ بنحوی که در فصل دوم از بخش چهارم کتاب اول قانون مجازات اسلامی تحت عنوان موانع مسئولیت کیفری ؛ درخصوص ضمانت اجرای عدم 

شرایط فوق سخن به میان آورده است . فلذا، در ادامه مقاله به شرح آن می پردازم.

شرایط و موانع مسئولیت کیفری :

اصولا میان اسباب عینی عدم مسئولیت ( علل موجه) با اسباب شخصی عدم مسئولیت ( عوامل رافع مسئولیت کیفری ) تفاوت و تمایز وجود دارد. بدین نحو که اسباب عینی عدم مسئولیت ، مانع شکل گیری و تحقق جرم بوده و از فاعل رفع تقصیر می کند.ولیکن، اسباب شخصی نافی جرم نبوده و تنها از مرتکب جرم رفع مسئولیت می کنند.

اسباب عینی عدم مسئولیت کیفری یا اسباب اباحه یا علل موجه جرم دارای اوصاف و ویژگی هایی می باشند ، از جمله می توان به

 موارد ذیل اشاره کرد

یک - این اسباب عینی و خارجی می باشند.

دو - این اسباب زائل کننده عنصر قانونی جرم بوده و بنابراین مانع از تشکیل و تحقق جرم می شوند.

سه - این اسباب نسبت به وضعیت معاونان و شرکاء که در آن جرم دخیل بودند ؛ نیز موثر است.

چهار - با تحقق این اسباب وبا مباح دانسته شدن رفتار مجرمانه علاوه بر رفع مجازات مرتکب ، مسئولیت مدنی ( ضرر و زیان ناشی از جرم ) نیز منتفی می گردد ؛ مگر موارد استثنایی که به صراحت قانون معین گردیده است.

انواع اسباب عینی مشتمل بر موارد ذیل است :

1- حکم قانون.

2- امر آمر قانونی.

3- دفاع مشروع.

4- ضرورت یا اضطرار.

5- رضایت بزه دیده در جرایم قابل گذشت.

علیرضاعرفانیان طالعی - وکیل پایه یک دادگستری | Alireza Erfaniyan

نشانی دفتر وکالت : مشهد - بلوار الهیه- دورمیدان ولیعصر-ساختمان زمرد (درمانگاه سپهر)-طبقه اول-واحد یک-دفتر وکالت علیرضا عرفانیان. | تلفن همراه : 09156560966

جهت مشاوره و وکالت در دعاوی حقوقی،کیفری،خانواده و داوری جهت حل اختلافات موجود ویا احتمالی درآینده میان اشخاص در موضوعات حقوقی می توانید با شماره همراه فوق تماس حاصل نموده ویا با هماهنگی قبلی و تعیین وقت حضورا مراجعه نمایید.